Op weg naar CGO (onderwijs en ICT)

Naar huis

2012-01-07T08:37:00.001+01:00

Zo vanacht rond 02.00 wakker geworden van een hevig wiebelende camper. Duurde maar kort, maar toch een rare ervaring. Ik weet niet hoeveel op Richter, maar voor Christchurch-begrippen stelde het niet veel voor. Het leven gaat verder en wij gaan ons opmaken voor de terugreis, spullen pakken, camper schoon maken, nog een keer naar het winkelcentrum (Nee, Lenie, we kopen niets meer bij Kathmandu, al is het 90% afgeprijsd) voor een uistekende cappucino, dan nog wat eten, vroeg naar bed en om 6.00 op om de camper in te leveren en naar vliegveld te gaan. Trouwens gister heerlijk gegeten bij de Westcoast Grill, 'deer', ribeye, en een flesje Shiraz . Tot binnenkort in Nederland.

Christchurch & eathquake

2012-01-06T06:22:00.001+01:00

Geen drizzling weather vanmorgen, maar een zonnetje. Dus lekker buiten ontbeten. De zelfde weg als gister, maar nu door naar Christchurch. De camping snel gevonden en met de bus naar het centrum. Wat een ervaring. Het centrum is gewoon niet te bereiken. Alles is afgezet met hekken, veel gebouwen met schade. Er is een provisorisch winkelcentrum ingericht met containers, waar we koffie drinken. We lopen wat om het centrum heen. Het is akelig stil op het geluid van een bulldozer na, die puin ruimt. Het is onwerkelijk om gebouwen, winkels en pubs leeg te zien staan, in de haast zijn verlaten, de tafels nog half gedekt.

We voelen ons al filmend en fotograferend schuldig als een soort ramptoerist. Terug naar de auto maar en in de buurt van de camping uit gaan eten.

Dol'fijn

2012-01-05T06:51:00.001+01:00

Vandaag rustig aangedaan. Uitslapen en het stadje in. Daar winkeltjes gekeken (althans Lenie vooral). Ook een korte 'cruise' geboekt in de bay om Hector dolfijnen te zien. Inderdaad spectaculair. Ze eten bijna uit de hand, zo dicht bij komen ze. We hebben in ieder geval prachtige opnamen.
Kijken of we er nog eenje bij het blog kunnen krijgen straks. Morgen gaan we naar Christchurch, de laatste stop. Hopelijk houdt de grond zich daar een beetje rustig, vanmorgen was er weer een schokje van 4.8. Zo meteen maar voor het laatst de BBQ in NZ aansteken.

Blauwe pinguïns

2012-01-04T06:42:00.001+01:00

Een behoorlijk stuk noordelijker gereden. We slapen in Oamaru een leuk stadje met veel gebouwen uit de 19e eeuw met speciale zandsteen gebouwd. We slenteren door het stadje en boeken een 'blue pinguinshow'. Veel gebouwen in de oude stad zijn ingericht als een soort museum/ winkel met oude ambachten en ander oude leuke frutseltjes (plaatsje voor Ellen). In een van de cafés eten we een uitgebreide lunch, met Codfish en roasted beef. Vanuit de camping gaan we rond 19.00 de stad weer in. De excursie bestaat uit het 'binnen halen' van de blauwe pinguin (de kleinste soort van de wereld, 30 cm, 1 kg.) vanaf een tribune waar je ze tijdens schemering het land ziet op waggelen. Op weg naar huis (lopend) zien we nog wat verdwaalde exemplaren de weg op komen. Nu wel op foto en video (was bij de show verboden).De volgende ochtend eerst even langs de doktor omdat Hans last heeft van een onstekingkje aan zijn pols. Met duclofinac in combinatie met ijs in een natte theedoek gaat de reis verder. We stoppen in Timaro waar we toevallig een markt zien en wat andere festiviteiten, leuk. Lenie stuurt de camper over 280 km en een mooi pasje naar Akaroa, 60 km van Christchurch. Hier gaan we nog even relaxen.

Wildlife

2012-01-02T07:00:00.001+01:00

Zo vandaag even het WNF gesponsord. Het weer is niet al te best. Van een wandeling langs de baai komt het niet, weggewaaid en geregend. Dan maar naar het enige kasteel van NZ, Larnach Castle. Een let wel, 150 jaar oud kasteel gebouwd door een soort van bankier. Zijn nakomelingen verdienen er in iedergeval nog aan. Dan door naar The best of two bookings van vandaag. Eerst de albatrossen bewonderd, helaas bijna niet op de foto te krijgen, met een beetje zoom. Hadden we toch maar Joline's camara! Wel indrukwekkend groot die vogeltjes (spanwijdte 3 m.) Daarna door naar de pinguïns. Eerst even uitleg en vervolgens met een gammele bus een stukkie rijden. We belanden bij een soort grotten/gangenstelsel in de duinen en zien de pinguïns uit zee komen om hun chickens te voeren.
Zelf een verliefd paar ontkomt niet aan onze blikken en het klikken van de fototoestellen. Een dagje wildlife vandaag dus. Nu *plop* en morgen weer wat noordelijker.

Dunedin

2012-01-01T05:53:00.001+01:00

In Cromwell willen we graag uit eten, op (voor ons dus) oudejaarsavond. We moeten de oliebollen al ontberen dus gunnen we ons een lekker dinertje. Nieuw Zeeland heeft geen super eet cultuur, dus we moeten een heel eind lopen (anderhalf uur) voor we iets gevonden hebben. (er zijn ook maar drie eetgelegenheden op loopafstand)Terug op de camping zitten de familie's bij elkaar en drinken biertjes en wijn. Kinderen rennen rond, kortom het "gonst".We kaarten en lezen wat tot om 24.00 uur de champagnefles wordt ontkurkt. Met z'n tweeën zitten we voor de camper onder de Nieuw Zeelandse sterrenhemel. We wensen elkaar een fijn maar vooral gezond nieuwjaar toe en met het toasten van de champagne sluiten we een nare periode af.De volgende ochtend worden we wakker van flessen die de glasbak inrollen. Om 9.30 uur rijden we verder richting Dunedin. Een prachtige rit met af een toe een weg die lijkt op een achtbaan. Onderweg stoppen we een aantal keren om foto's te maken, te ontbijten, fruit te kopen en om warmere kleren aan te doen, het is best fris, 21 graden.In Dunedin gaan we eerst in het centrum kijken, grote stad. We boeken bij de VVV een tour voor morgen.De tocht gaat dan naar Otago Peninsula, dit is een natuurreservaat met pinguïns, zeerobben en albatrossen. Vanavond gaan we dus alle batterijen opladen om dit moois vast te leggen voor onze volgers. Binnenkort ook een link naar de eerste picasa foto's.

Nee, niet gesprongen!

2011-12-31T04:12:00.001+01:00

Op 30 december rijden we weg van de gletsjer voor een lange rit door de bergen en over de Haastpass. De weg langs Fox glacier en de kust is weer spectaculair. We stoppen bij een uitzichtpunt en zien -van grote afstand- een paar dolfijnen. Dichterbij zijn veel sandfliesdus we rijden snel verder. (Vanavond even aan Jeroen of Koen vragen of ze niet een deel van de fotoos publiek on line kunnen zetten, kunnen julie meegenieten. Met beperkte internetfaciliteiten hier lukt dat niet.) De weg naar Haastpass vanaf Haast valt tegen, maar daarna is het werkelijk schitterend.
Geweldige uitzichten, mooie meren, genoeg 'lookout stops' en veel bochten in de weg, maar we houden de camper straight left. Uiteindelijk komen we in Wanaka aan. Een levendig stadje aan de meren Wanaka en Hawea. Helaas is de camping vol. En bij navraag ook de top10-sites in Queenstown (onze geplande oudjaarsovernachtingsplaats) en te Anau (waar het weer minder zou zijn), dus doorgereden naar een enorm grote, stoffige en wat schamele camping (max 4 douches). Daar geboekt voor 2 nachten. Trouwens wel eerst in Wanaka rond gekeken en bij de Subway (denken we ook nog even aan Marije) geluncht (de broodjes waren genoeg voor ook ons ontbijt de volgende dag trouwens). 's Avonds de uitschuif BBQ (zit aan de zijkant van de campervan) nog even gebruikt.De volgende dag rijden we (even) op en neer naar Queenstown. Wat een prachtige weg weer, met een echte alpenafdaling. Queenstown, the place to be met oudjaar zo te zien.
Druk, druk, druk. Toch nog even geproberd en plekje op de camping te krijgen, nope dus. In de stad bezoeken we een kunstenaarsmarkt en laat Lenie zich door de plaatselijke straatartiest haar horloge ontfutselen. Bij de camping in Cromwell is nog wel plaats, dus we rijden nog 60 km verder (zitten inmiddels over de 3000km) en komen langs de historische bungyjump plek.

Nee, we hebben niet gesprongen! Wel gekeken. Op de camping hebben ze nog een powerplek, dus we zitten weer aan de stroom en kunnen de bubbels goed koel houden voor vannavond. Dat mag ook wel want het is zeker 30 graden in de zon hier. Goed nieuwjaar.......

Franz Josef

2011-12-29T07:06:00.001+01:00

Vanmorgen wakker geworden van helicoptergeluiden. Dit zijn de vluchten van en naar de gletsjer(Franz Josef) à raison van 200 euro per persoon. We gaan eerst ontbijten en daarna gaan we, te voet, naar boven. Na een wandeling van 2 1/2 uur kunnen we de gletsjer van een afstand van 100 meter bekijken. Indrukwekkend ! Er stroomt ook een woeste rivier die het smeltwater naar beneden brengt. Tijdens de 2 1/2 uur durende wandeling terug blijft het gelukkig droog, er dreigt wel steeds een bui maar we hebben geluk. In het dorp drinken we koffie en later een biertje, met chocoladesmaak! (en gratis WIFI, kunnen we even de perikelen volgen van het failliete Zonnehuizen. Toch raar dat zo'n zorginstelling failliet kan gaan, hoe gaat het verder met de bewoners en het personeel? ) Terug op de camping boeken we voor een half uur het bubbelbad, als Member van de top 10 holidaycamping, kan dit gratis. Daarna aan de aardappels met bloemkool (Lenie kookt)

Op naar Franz Josef

2011-12-28T08:00:00.001+01:00

Eerst vanmorgen even 35 minuten gerend langs de zee. Komen we al rennend een jong zeehondje tegen, aardig verzwakt en mogelijk de weg kwijt. Daarna douchen en (nog) in het mager zonnetje ontbeten. De route voert naar de Franz Josef, de gletsjer. Onderweg doen we het nagebouwde stadje Shankytown aan, waar Lenie de entreeprijs met 'gold diggen' er grandioos uit haalt. We bekijken ook nog Hokitika (jade) en Okitro, waar we aan het meer de witte reiger (officieel, witte wangreiger) zien. We komen aan in een grijs Frans Jozef. Handig zo'n toeristische TomTom , maar voor het reizen schiet het niet op. Morgen naar de gletsjer (met regen?)

De Westcoast

2011-12-27T06:24:00.001+01:00

Vandaag dwars het Zuidereiland door gecrossed. Vanuit Blenheim vertrokken en door de valleien met druiven langzaam de ruige natuur in. Via St. Arnoud en lake Nelson, komen we bij Jennifer terecht. Wat woont ze mooi, maar verlaten. We krijgen veel reisadviezen mee voor de komende dagen. We drinken wat en maken foto- en video-opnamen voor haar reisbureautje. De reis gaat verder nog 145 km naar Westport. Het is warm en we stoppen regelmatig voor bezienswaardigheden (Hans moet ook even de langste swingbridge van NZ over) Westport valt zoals voorspeld als stad tegen. Morgen naar Cape Foulwind voor de Seal colony (zeerobben)We vervolgen deze supermooie reis met een prachtige route langs de westcoast -normaal regenachtig en daarom weel wetcoast genoemd-, maar vandaag met prachtig zonnig weer, overal een plaatje. Allereerst naar Cape Foulwind. Via een wandeling van een uurtje door de duinen komen we bij Tauranga Bay, waar we zeerobben spotten. Prachtige plaatjes. Verder langs de kust stoppen we een paar keer. Of voor een mooie wandeling langs zee en rotsen, of om pootje te baden. De 'Pancake Rocks' zijn ook zeer de moeite waard. Door erosie versleten rotsen die een, bij voorbaat verloren, spel spelen met de zee. We nemen nog twee lifters mee naar Greymouth, doen boodschappen en zoeken de camping op.

so this is Christmas......

2011-12-25T07:45:00.001+01:00

So this is Christmas.... Vandaag lekker uitgeslapen tot 10 uur en rustig aan gedaan. We blijven nog even. En wat doe je dan op zondagmorgen? Je gaat fietsen, zelfs op 1e kerstdag, met een temperatuurtje van over de 20 graden. We trappen zo'n 70 km weg in Marlborough langs de wijnvelden. Onderweg zagen we langs een rivier wat jongeren in badpak maar wel met een kerstmuts op ! Gisteren kregen we de kerstkadootjes van onze werkgevers. Bij de een moeten er 74 fte uit- na eerst enorm in management te hebben geïnvesteerd-, met name niet onderwijs gerelateerd personeel, bij de andere kunnen ze zelfs de salarissen niet meer betalen. Jullie laten ons geen keus..... We blijven hier!.

2011-12-24T07:27:00.001+01:00

Vandaag willen we een rondrit maken langs verschillende baaien in het zuiden, rondom Wellington. Het lukt ons niet om meteen de goede weg te vinden, we drinken onderweg een cappucinno met een plaatselijk gebakje erbij, vijgen, camel en warme cake, heerlijk! In een supermarkt nog even de kerstinkopen gedaan en terug naar de camping. Hier toch nog maar even op de kaart gekeken en we zien dat de route toch anders loopt, dus weer terug. Erg mooi, zo langs de zee, het waait alleen wat hard en de pinguïns en zeerobben zien we helaas niet. Misschien straks op het zuidereiland. Morgen gaan we met de Ferry over, we hoorden overigens straks bij het nieuws dat er in chistchurch weer een aardbeving is geweest, daar zijn we nog niet, gelukkig ! Vandaag vroeg op gestaan en naar de interislander gereden. Even wachten en aan board gegaan. Fantastische overtocht, mooi uitzicht, rustig water en drie uur en twee cappunino's later komen we aan in Picton. Leuk stadje met monumenten van Wereldoorlog 1 en 2, bovendien gezellige terrasjes en laat het nou lunchtijd zijn ! Lenie probeert een fish showder uit, een heerlijke romige vissoep, Hans waagt zich er niet aan en neemt een homemade hamburger, ook erg lekker. Op naar Blenheim onze volgende halteplaats. Het stadje is wat uitgestorven, maar ja het is ook Christmaseve.

Ruitje stuk

2011-12-22T06:40:00.001+01:00

Vanmorgen eerst de NieuwZeelandse carglass opgezocht. De voorruit moet worden vervangen en ze hebben er geen op voorraad. Ai, anderhalve dag wachten? De oplossing wordt gevonden. In Wellington, bij een collegabedrijf, kunnen we vrijdagochtend om 8.30 terecht. We kunnen dus twee daagjes verder, we kruisen opnieuw het land door en komen via Palmerston North (lunch met heerlijke salade) aan de westkust aan in Otaki. Onderweg ook nog een stop gemaakt bij een chocoladefabriek, museum en café. Dit is echt het gebied van de hobbits, mooie heuvels en groene dalen. Het is eindelijk fantastisch weer, dus lekker over het strand gewandeld en zonsondergang gefotografeerd.De volgende dag lekker 35 min. langs de zee hard gelopen. Daarna rustig het ochtend ritueel. Douchen en ontbijten met toast. Om 10.30 uur rijden we weg richting Wellington. Eerst maar eens langs Smith & Smith. Ze kunnen vanmiddag al de ruit vervangen, dus wij gaan lekker met het treintje naar Wellington en kopen ons 'great buy off' aan Kathmandu-kleding. Om 16.30 is de campervan weer klaar, great service, en rijden we naar de camping. Nou nog ff dit stukkie on line zetten en wat fotoos uploaden en dan maar weer aan de BBQ.

Geologisch en art deco

2011-12-20T06:58:00.001+01:00

Het is aardig weer in Rotorua. We verlaten de top10 camping en gaan geologisch onderzoek doen. Op naar de geisers en mudpools in whakarewarewa park. Een rondleiding door een maori, met aan het einde een speciaal concert. Zie straks foto en video. Vervolgens gaat het richting Napier- met tussendoor een stop bij Taupo, een stadje aan een groot meer. We eten tussen de middag een broodje subway, typisch nieuwzeelands, maar dat zie je ook wel aan de dikkerds die hier rond lopen. De weg naar Napier is echt een 'lonesome road', met veel bochten, heuvels en dalen en dat zo'n 150 km. In Napier maken we gebruik van de BBQ van de camping. We blijven nog een dagje in Napier, bezoeken ook Hastings en krijgen onderweg een steen tegen de ruit. Een barst zo groot al een 2dollar munt (nz). We bellen met Maui en gaan morgen proberen eea te laten maken. Daarna verder richting het zuiden. Trouwens vandaag de eerste dag zonder regen gehad! Althans tot nu toe, 19.00 uur.

Langs (on) bekenden 2

2011-12-18T09:48:00.001+01:00

18 december.Afgelopen nacht een aantal keren wakker geworden van de storm die ons campertje heen en weer schudde. Vanmorgen begon de dag weer met regen. Al snel de high way opgezocht richting Hamilton. Onderweg brood, eieren, spek en beaked beans gekocht voor het ontbijt. Ondertussen regen, regen, regen. In Hamilton gaan we op zoek naar Jan Esselink, een broer van een oom van Hans. Al snel gevonden, deze man woont al bijna 60 jaar in Nieuw Zeeland en sprak dus nog maar weinig Nederlands. Hij herkende de pepernoten en ontbijtkoek niet, evenals de hagelslag die we mee hadden genomen. Jan is al 84 jaar en wij hadden het idee dat hij ook al veel dingen niet meer wist. Zijn vrouw was vandaag thuis (zij woont in een verpleeghuis) en hij was druk met haar verzorging, dus de timing was niet zo goed. Met een zak mandarijnen uit eigen tuin vertrokken we al weer snel richting Rotourua, 112 km verder. Onderweg bij de Mac. koffie gedronken en het weer bekeken voor de komende dagen. Het schijnt op het zuidereiland prachtig weer te zijn. In Rotourua aangekomen regende het nog steeds. Omdat er toevallig een soort amfibievoertuig klaar stond om te vertrekken langs een aantal bezienswaardigheden, zijn we maar ingestapt. Het was een leuke tocht die deels over de weg ging en deels over 2 meren. Inmiddels is het 18.00 uur, dus tijd om de volgende camping op te zoeken.

Langs (on)bekenden

2011-12-17T10:41:00.001+01:00

Vandaag, 17 dec., eerst een bezoek gebracht aan de Waitangi treaty grounds, waar slimme Britse onderhandelaars een verdrag sloten met de maori's om New Zealand onder the Queen of England te laten vallen. Gecontroleerde kolonalisatie, of het verdrag van een nieuw land, het is maar vanaf welke kant je het bekijkt. Daarna gas geven en via Whangarei en Auckland naar Gerard en Libby in Titirangi (kennissen van Jan en Ellen) Daar ff pauze gehouden. Ze moesten wel even helpen met wegrijden, want door de drassige grond ( en achterwielaandrijving) zaten we vast. Op zoek naar een campingsite in het zuiden van Auckland, maar die zat helaas vol. Dus 60 km verder rijden en in de schemering , het is al 21.00 uur, langs de westkust, holidaypark port Waikato gezocht en gevonden. Pfffft.

Een stukkie om......

2011-12-16T08:59:00.001+01:00

Vanmorgen buiten ontbeten. Het weer lijkt goed. Zon en een paar wolken. We gaan voor een serieuze wandeling. Eerst een stukje rijden naar Paihia, een waar 'beach'-oord, zelfs met betaald parkeren. We laten via de creditcard, vier uur afschrijven. Vervolgens gaat de route het stadje uit. Eerst langs de weg, maar vervolgens via een trail van 8 km, langs de kust, modderig, maar mooi. Helaas betrekt het en even later trekken we voor het eerst deze dag de regencapes aan. Via een leuk strand, met dito camping komen we anderhalf uur later in Opua aan. We nemen de ferry naar Okiato en lopen de trail verder af, glibberend, soms nat, soms net opgedroogd, bereiken we Russell. Mooie route door mangrovebossen, varens en ander mooi natuurschoon. Jammer van het weer soms. Net te laat voor de ferry terug, dus eerst ff koffie, komen we 5 uur later bij de camper aan. Het eerder vermelde beach-oord is onze volgende overnachtingsplaats. De uitschuif BBQ, doet zijn werk en na de afwas en een potje kaarten valt bij ons de nacht in.

Regen en zon

2011-12-15T09:07:00.001+01:00

15 december, we zijn al bijna een week weg. Gisteravond de avond door gebracht met een Nederlands gezin die met 2 kinderen, 2 en 4 jaar oud al fietsend door Nieuw Zeeland op vakantie zijn. Toen we naar bed gingen trok er een enorm noodweer over de camping, veel regen en harde wind. Ondanks dit toch prima geslapen. Vandaag gaan we op zoek naar het Waipoua Forest Park. Hier staan prachtige kauri's, de grootste die we zien is 51 meter hoog en heeft een omtrek van 14 meter. Men schat dat deze boom ongeveer 1500 jaar oud is. Hierna verder Rawene een havendorp met huizen gebouwd op palen. Nog een wandeling gemaakt over een pad door een mangrovebos. De tocht gaat verder via Kaikohe, hier wilden we koffie drinken maar konden niets leuks vinden. Verder richting Kirikiri waar de camping is, onderweg nog een soort chocoladefabriekje bezocht en wat geproefd natuurlijk. In Kirikiri lekker pilsje gedronken op een zonnig terras en 's avondspits gebarbecued in de zon !

Whangarei

2011-12-14T04:37:00.001+01:00

We boeken voor twee nachten in Whangarei. We laten ons verleiden tot het kopen van een 'kortingskaart' voor top 10 campersites voor 40 $NZ. Korting 10% op campings en, achteraf ook op de ferry, dus dat geld is al verdiend. we blijven Hollanders. We koken weer eens zelf, macaroni dus, heel wat anders dan die opgewarmde vliegtuighap. De tweede dag, 13 dec., in Whangarei beginnen we met een half uur hardlopen. Wel heuvelachtig en klam warm, hier.Na het douchen en ontbijt opnieuw naar het centrum. Nu door een park met mangrove. (bomen die in het water groeien) het stadje is wel aardig, we bekijken wat winkels en proberen bij de Mac internet uit om de weersverwachting te zien. Inmiddels blijft het miezeren, nog geen zomer dus. In een grote supermarkt doen we de rest van de boodschappen en bezoeken we het klokkenmuseum.De volgende dag trekken we weer verder. Via route 14 van Whangarei naar Dargaville. Aan de hand van onze touristische TomTom, die geeft via GPS informatie over streek, stad en bezienswaardigheden waar je bent, (is dat augmented realtity?) bezoeken we een kiwi museum (geen fruit, maar beschermde vogel) en een openluchtmuseum. In Dargaville is het tijd voor koffie met een hartige muffin. Typisch havenstadje, heeft wel iets weg van een western. De TomTom laat ons nog even omrijden naar baylys beach, maar door het slechte weer, is dat minder indrukwekkend. Uiteindelijk komen we aan in Kaihu op een camping vlakbij het waipoua forest, waar eeuwenoude kauri's (bomen) staan.

Links rijden

2011-12-13T06:00:00.001+01:00

De nacht doorgebracht in een hotel, slecht bed trouwens. Daarna met een taxi naar het camperbedrijf. Die lui doen goede zaken zeg, mensen staan in de rij om een camper te huren. Eerst uitleg via een filmpje, slim. We hebben een buscamper, klein, compact, met een stuur aan de rechterkant. Hans heeft het eerste stuk gereden, ik moet zeggen.... Niet slecht. De rit ging van Auckland naar Whangarei, ondertussen wat boodschappen gedaan (ook niet goedkoop hier !) en een camping opgezocht. We werden ontvangen door een kerstvrouw, compleet met kerstjurk en muts. Er is al veel kerstversiering overal aangebracht. Mooi landschap onderweg, rechts de kust, links weilanden met koeien en schapen. Het gebied is behoorlijk bergachtig. Helaas zijn de weersvooruitzichten niet geweldig, de komende 3 dagen nog regenachtig.

Aankomst in new Zeeland

2011-12-13T05:58:00.001+01:00

Het blijft gek, zo'n tijdsverschil. Wij gaan nu lekker slapen, de zondag zit erop, voor jullie begint hij pas. we hebben 12 uur tijdverschil. Bij ons is het 20.00 uur in de avond en bij jullie is het pas 8.00 uur in de ochtend. Het regent nu een beetje en het is nog lang niet donker, ook gek. Bij de douane vanmiddag wat problemen omdat ik wat bloembollen in mijn tas had voor wat (on)bekenden . we hebben vanmiddag de skytower beklommen (nou ja, met de lift), 60 verdiepingen hoog (320 meter) . De mogelijkheid bestond om vanaf de toren te bungyjumpen , we hebben er wel wat zien springen maar wij zagen dat dus echt niet zitten.nu gaan we lekker slapen en morgen de camper ophalen en pffff. Links rijden.

Vanuit Kuala Lumpur

2011-12-10T11:34:00.001+01:00

Wat gek zo'n tijdverschil. We stapen om 23.30 (Ned. Tijd) uit het vliegtuig en schuiven meteen (6.45 plaatselijke tijd) in het hotel aan het ontbijt. (we kregen dit aangeboden omdat onze kamer nog niet klaar was) . Een enorm uitgebreid ontbijt, compleet met rijsttafel, Franse kaasjes, fruit, etc. Daarna lekker slapen om weer om 17.00 (plaatselijke tijd) op te staan en wat denk je, we zijn weer mooi op tijd voor het happy hour. Er zitten al verschillende mensen aan hun aperitief. Hier doen wij toch maar niet aan mee. We gaan weer langzaam richting vliegveld waar over 3 uur onze volgende vlucht vertrekt.

2011-12-10T11:11:00.001+01:00

Zo de eerste vlucht zit er bijna op. Nog een uurtje en we landen in Kuala Lumpur. Het was wel een gedoe vanmorgen met de treinen. Omdat er tussen Arnhem en Wageningen een trein in brand stond moesten we terug en over Den Bosch rijden. Overvolle treinen, dus dringen en haasten. Gelukkig was het op schiphol niet druk. Wel bij thuiskomst even het treingeld terug vragen. Maleisia airlines zijn goed. Genoeg gegeten en gedronken. We komen om23.30 , plaatselijk tijd 6.45 aan en gaan dan ons daghotel opzoeken.

Nog een dagje

2011-12-08T08:05:00.001+01:00

Nog een dagje buffelen. De laatste zaken rondom taal en rekenen en de pilot en pre-pilot regelen en dan loslaten, overdragen en niet meer aan denken (zal niet makkelijk zijn)
Verder nog even voorbereiden, spullen pakken en geestelijk instellen op wat beter weer.

Dit blog gebruiken we voor onze reisverhalen

Outlook help en hulp

2011-11-18T21:07:00.001+01:00

Zo’n driekwart jaar geleden was ik betrokken bij de invoering van live@edu voor onze studenten. Tegelijkertijd gingen we als medewerkers van ROC Nijmegen ook over van Groupwise naar Outlook. Ik begeleidde dat door me als Ineke Teeuwen –Cillissen, via de portal op te werpen als enfant terrible, de medewerker die dat allemaal maar niets vond, maar ondertussen wel oplossingen aan bood voor gerezen problemen en frustraties. De spin off is dat collega’s dachten dat ik veel wist van Outlook 2010. Nee dus.

De managementassistenten van ons ROC, hoewel geschoold in Outlook, hadden de wens om toch eens wat dieper in de materie te duiken. Dus werd ik aangezocht om tijden hun jaarlijkse scholingsmiddag aandacht te besteden aan hun informatiebehoefte. Samen met (buurvrouw en ook) een managementassistente hebben we daarvoor een leuke manier bedacht. Heerlijk om te merken dat onderwijs leuk is als je het zo organiseert dat deelnemers van elkaar leren.

De workshop start met het uitdelen met een kaartje met daarop een letter en twee cijfers in een bepaalde kleur. Meteen worden de deelnemers gedirigeerd rondom en digiboard met een Prezi. zie: http://prezi.com/atzqbz_30t0a/outlook-help-en-hulp/ De opdracht luidt: inventariseer je vragen met Outlook. Schrijf deze vragen op een post-it, (geel) voor agenda, (groen) voor contactpersonen, (oranje) voor mail en (roze) algemeen en plak ze op de betreffende flappen. Je hebt daarvoor 10 minuten.

Hierna introduceer je het wedstrijdelement. Via de kaartjes, vakje twee (met een achtergrondkleur) worden nieuwe groepen gevormd, die de opdracht krijgen om via de kleur van de post-it’s en flaps zoveel mogelijk antwoorden te bedenken op de gestelde vragen. Antwoorden worden per mail ingeleverd. Hetzelfde kan nog een keer herhaald worden.

Het resultaat is een FAQ , een hoeveelheid aan vragen en (mogelijke) antwoorden, die iedereen kan gebruiken die met outlook werkt. Maar nog meer dan dat. Onderling ontstaat discussie over welke antwoorden op welke vragen goed zijn. Er wordt van elkaar geleerd en dat beklijfd. Zelfs in de toekomst weet men elkaar te vinden als er antwoorden op vragen zijn.

Wat rest zijn een aantal vragen voor de servicedesk of voor microsoft, maar ook een leuke leerervaring!

Back2benches bij de Netwerkschool ( Boxmeer) Oktober 2011

2011-10-26T15:57:00.000+02:00

Enkele jaren geleden bezocht ik ‘als leerling’ een aantal teams en opleidingen van de sector Economie van het ROC Nijmegen. Mijn bevindingen met competentiegericht onderwijs legde ik dan voor aan het betreffende team en we vergeleken dat met de teamvisie en plannen. Nu, als ondersteuner van de Netwerkschool heb ik een maandagochtend meegelopen met klas 1B in Boxmeer. Nadrukkelijk kreeg ik de opdracht mee om eens te kijken wat je allemaal met een Ipad zou kunnen als leerling.

Studentenportal

Om kwart voor negen loop in het lokaal ‘de boerderij’ in om de eerste les te volgen. 14 meiden en 4 jongens volgen een klassengesprek onder leiding van docente Maartje. Het gaat allereerst over de keuze voor een goed doel voor de ‘kerstactie’. Veel studenten dragen ideeën aan. Maartje neemt ze allemaal mee naar een vervolgactie. Dan gaan we het hebben over de studentenportal. Studenten hebben allemaal een laptop openstaan en proberen in te loggen. Gelijk val ik dus ‘als leerling’ door de mand omdat ik en studenten en de docent mag bijstaan bij wat inlogproblemen. En ik wist het natuurlijk al: wat is er nu vervelender als je als docent iets wil doen met ICT en het werkt niet. Dan is de servicedesk ver weg en je mooie lesvoorbereiding naar de knoppen. Gelukkig lukt het met een geleende laptop om in te loggen. Studenten worden vertrouwd gemaakt met de studentenportal en het gebruik van live@edu voor hun (school) mail. Nu moeten docenten dat ook echt gaan gebruiken!

Stellingen scoren

De kleppen (van de laptops) gaan dicht. De studenten gaan via een 18 stellingen scoren op hun motivatie en inzet voor het (Netwerkschool) onderwijs. Via een soort puntenscore wordt duidelijk wie erg of erg weinig gemotiveerd is. Dat wordt ook klassikaal besproken. Het valt me op dat studenten hier goed mee omgaan, ook al is de score laag. Het geeft in eider geval een duidelijk beeld van elke student en ik zou dit hebben opgenomen in een soort POP-formulier om daar in individuele gesprekken mee verder te gaan. Jammer dat hier niet gekozen is voor een digitale methode. Er zijn genoeg middelen (SurveyMonkey; Socrative of Google ??) om dit vorm te geven (en gelijk te kunnen opslaan) Bij deze interactie was de Ipad ongetwijfeld goed van pas gekomen.

Competent City

Ondertussen help ik een aantal studenten met de verwerking van hun opdrachten tijdens Competent City. Deze bijeenkomst van docenten, ontwikkelaars en leidinggevenden uit het MBO was door de Netwerkschool aangegrepen om via het uitvoeren van een gezondheidscheck zichzelf te promoten. Via: http://youtu.be/Zajp1Y5rgGY is daarvan een aardig beeld te krijgen. Het uitvoeren van zo’n ondernemende activiteit gaat ze goed af, maar het verwerken van resultaten en het trekken van conclusies vinden ze lastiger. Verder mag ik blij zijn dat ik er niet werd uitgestuurd omdat mijn telefoon 2x af ging.

Nederlands

Een volgende docent komt binnen. Studenten wisselen een ‘klassikale’ les van een half uur doorgaans af met een half uur zelfstandig werken. Het is alleen jammer dat het curriculum met de opdrachten nog niet in ons leerlingvolgsysteem staat. Dat biedt de studenten geen structuur en maakt het zelfstandig werken lastig. Bij Nederlands gaat het om het verklaren van een aantal woorden en vervolgens wordt een uitnodiging voor een vergadering besproken. Hierbij zou goed gebruikt gemaakt kunnen worden van het protocol van de werkgroep Taal en Rekenen over de eisen aan een ‘zakelijke’ mail. De aanwezigheid wordt trouwens netjes bijgehouden in Trajectplanner.

De IPad

Enkele studenten weten het al. Mogelijk gaat de Netwerkschool experimenteren met de Ipad. Zij willen wel als eerste zo’n apparaat uitproberen. Maar heeft dat zin? Allereerst moet alle content en informatie (Flidz, Trajectplanner, Studentenportal, ) beschikbaar en ontsloten kunnen worden. Daarnaast moeten deze ‘devices’ natuurlijk ook didactisch verantwoord toegepast kunnen worden. Zeker als het gaat om het ‘halen’ en ‘brengen’ van informatie. Een cursus TPack zou hier al kunnen helpen. Vervolgens komt de vraag op, of Ipads dan ook vervangend kunnen zijn voor laptops of vaste computers. Het lijkt me dat tijdens de stage dat heel goed zou kunnen, dan is de beperking van een mindere tekstverwerkersfunctie minder een belemmering. Voor docenten zou een Ipad, voor het verwerken van info en het opslaan van resultaten een aardige aanvulling zijn. Als er nog budget is moeten we er maar eens aangaan. Maar voorwaarde is natuurlijk wel dat alles ‘bereikbaar’ is.

Helaas moet ik 13.00 uur weer Boxmeer verlaten. Op naar het werkoverleg over de studentenportal!

B2B ( Back to the benches)

2008-12-18T15:11:00.002+01:00

OOK paperbased gepubliceerd dus nu de intergrale versie on blog:

B2Bback to the benches
Drie jaar geleden mocht ik de overstap maken van docent zijn naar de functie van beleidsmedewerker onderwijs. Waarschijnlijk kreeg ik deze baan door mijn enthousiasme en betoonde gedrevenheid bij het maken en uitvoeren van projectonderwijs bij de sector economie van ons ROC.
Ik zag CGO als een gelegitimeerde mogelijkheid om de ideeën rond projectonderwijs verder vorm te geven. Wel merkte ik in mijn functie gelijk dat er toch anders wordt aangekeken tegen een beleidsmedewerker dan tegen een (collega) docent. Mijn vaste voornemen was om de directe onderwijspraktijk, met alle (on)mogelijkheden niet uit het oog te verliezen. Vandaar mijn plan om bij onze sector en bij elk team een dag ‘als leerling’ mee te lopen en mijn bevindingen, op basis van het visiedocument aan het team terug te geven. Zie hier mijn eerste verslag:

Kennismaken
Mijn eerste gastheer voor dit project is het team van BA. De dag voor mijn bezoek maak ik kennis met een groep van 5 leerlingen. Ze volgen de opleiding boekhoudkundig medewerker (niveau 3). Ze zien het wel zitten om mij morgen op sleeptouw te nemen.
Ze hebben volgens eigen zeggen morgen 6 uur project, wat ze veel en saai vinden. In het project (dat eigenlijk bestaat uit drie onderdelen, waarover later meer) werken ze soms samen en soms apart. Ze zeggen geen deadline te hebben en werken duidelijk verschillend in tempo.

De eerste uren
Om 8.33 druppelen de leerlingen binnen. Het eerste uur is simulatie-uur, maar omdat er deze periode geen simulatie voorhanden is, werken ze aan hun taken binnen het project. Dat is of ‘de projecttaken’, of de case rond ‘garage Westervoort’, of aan het boekje ‘inleiding BA’. Er is onduidelijkheid over de juiste volgorde: leerlingen zijn dus vrij in hun keuze.
Ik schuif aan bij een Turkse leerling, die allereerst een tabel maakt om journaalposten te kunnen verwerken. De oude tabel was al volgeschreven. Wat opvalt is dat ze deze taken schriftelijk maken en niet op de PC. Waarschijnlijk is dit makkelijker met nakijken en bijhouden van vorderingen. Bij het verwerken van een creditnota kan ik oude BA-kennis even toepassen bij een hulpvraag.
Leerlingen schromen niet om hulp te vragen bij problemen en gaan goed om met reacties van docenten, die door ‘door’ te vragen het probleem helder maken en daarmee leerlingen in de oplossingsrichting helpen. Het is redelijk rustig en zo’n 20 leerlingen zijn redelijk aan het werk. Het is nog vroeg!

Docenten
Gedurende de hele dag worden de leerlingen begeleidt door verschillende docenten en instructeurs. Dat gaat professioneel. Taakkaarten worden afgetekend, gesprekjes gevoerd en leerlingen aangemaand aan het werk te gaan. Toch constateer ik dat docenten niet optimaal tevreden zijn. Het project biedt te weinig uitdaging en afwisseling (is te veel een verzameling opdrachten), er is geen goede afstemming in structuur (volgordelijkheid) van de opdrachten en dat geeft onduidelijkheid bij leerlingen. Niet BA-docenten zijn te weinig expert om inhoudelijk het project te begeleiden. De docent Engels bevraagt leerlingen in het Engels naar hun voortgang. Hij accepteert dat ze in het Nederlands antwoorden. Hij vindt de integratie van Engels in het project moeilijk. Ook het niveau van Engels van de leerlingen valt hem tegen. De uitslagen van de TOA (assessments-toetsen) zijn bij de leerlingen niet bekend. Wel krijgen een aantal goede leerlingen gelegenheid de lessen Engels anders te besteden.
Over de begeleiding merken docenten op dat het nog zoeken is. Enerzijds wil je de leerlingen loslaten, anderzijds moet je structuur en sturing geven. En hoe begeleid je in die balans leerlingen naar meer zelfsturing.
Dat meerdere docenten tegelijkertijd de groep begeleiden wordt geaccepteerd en levert geen problemen op.

Meer contacten met leerlingen
‘Joris’ heeft moeite met het maken van een tabel vanuit Excel. Ik probeer hem te helpen, dat lukt ook mij niet. We gaan op zoek naar een leerling die dit onderdeel al af heeft. Via haar leren we hoe we de juiste rij kunnen selecteren om de y-as te benoemen. Joris geeft aan dat deze manier van leren hem bevalt. Hij kan ook goed verklaren waarom tabellen en grafieken van belang zijn voor de boekhouding van een bedrijf. Praktijkgericht leermoment!
Ik spreek twee (ex)havisten. Ze hebben alles al af en willen door. Gelukkig is nieuw materiaal snel voor handen. Mogelijk kunnen ze de opleiding versneld en in een jaar afsluiten. Alleen de stage is een probleem. Dat is niet zo flexibel in te richten. Jammer, deze leerlingen verdienen ook een vraaggestuurde aanpak. Daarbij is dit uit te buiten als voorbeeld voor andere ‘werkers’.
‘Carin’ helpt ‘ Dinie’ met een opdracht over aflossing en renteberekening. Dat gaat Dinie duidelijk te snel, terwijl Carin ondertussen als volleerde mutitasker aan een eigen programma werkt en de i-phone heeft aanstaan. Gelukkig houdt Dinie stug vol in het doorvragen en krijgt daardoor een juiste zelfgeproduceerde tabel op het scherm. Zou ze nu ook weten hoe ze dat geleerd heeft? Helaas voorzien de voortgangsgesprekken nog niet in het benoemen van dit soort ervaringen.

Een slb-groeps-activiteit.
De SLB-er haalt tijdens de projecturen zijn groepje bij elkaar en geeft informatie over een onderdeel uit LLB. De leerlingen krijgen de keuze uit 30 uur maatschappelijke stage of ‘het doorwerken en laten toetsen van een aantal onderdelen uit de methode ‘connect’. De keuze is duidelijk en leerlingen krijgen een week bedenktijd. De uitvoering is minder gelimiteerd. De deadline is einde schooljaar.

Een voortgangsgesprek
Aan het eind van de dag mag ik aanzitten bij een voortgangsgesprek. Het is nadrukkelijk geen POP-gesprek’. ‘Youssef’ geeft aan ruimschoots verder te zijn, dan zijn aftekenkaart aan geeft. OK, het gesprek was niet vooraf aangekondigd en is door de leerling niet voorbereid. Via een zelf-ontworpen formulier wordt toch op voortgang, prestaties en een aantal afgeleide beroepscompetenties ingegaan. Via een score ( van leerling zelf en van docent) wordt een ingang gevonden om zaken bespreekbaar te maken. Het bijhouden van een persoonlijk archief, het nemen van initiatief ( bijvoorbeeld over aftekenen van werk), het plannen, en de werkhouding komen aan de orde. De docent noteert de afspraken ( ‘verbetervoorstellen’) die hierover gemaakt worden. (heeft de leerling die dus ook op papier?) Het voortgangscriteria: positief of negatief BPV advies wordt vooralsnog gehaald.

Tot zover mijn, gekleurde verslag. Ik ga de op- en aanmerkingen met het team bespreken en dat leidt ongetwijfeld tot verdere discussie en aanscherping van de werkwijze. Zo wordt in goede harmonie gewerkt aan verdere implementatie van CGO.

Hans Steeman ( beleidsmedewerker onderwijs)
( om begrijpelijke redenen zijn de namen gefingeerd)

Diner Competent

2008-11-06T17:08:00.003+01:00

Op 5 november weer, en nu samen met Brigitte Dirksen, een diner competent georganiseerd. Een diner competent is een bijeenkomst (onder genot van een dineetje in ons eigen restaurant) waarbij een aantal docenten praten over cgo-onderwerpen. De setting is meestal een 'marcel van dam'-achtige. Ik bevraag de deelnemers en zo komt de discussie op gang. Deze keer ging het in twee rondes over onze Plaza. Eigenlijk op dit moment een half winkelcentrum met veel hangplekken. Meestal niet gezellig dus. Hoe kunnen we het nu meer een eigen sfeer geven. Creatieve ideeën te over en gelijk enthousiasme om het aan te pakken. Problemen met beveiliging en facilitair werden terzijde geschoven en men zag ongekende mogelijkheden. Dat gaan we verder uitwerken en terug de organisatie inbrengen. Binnenkort volgt een 'echt' verslag.
En dit berichtje was ook even om Wordle te testen

Ambassadeur

2008-09-29T11:41:00.003+02:00

Tja ambassadeur van kennisnet. Dat is weer een uitbreiding van mijn functie. Een nieuwe uitdaging en precies passend in de activiteiten waar ik op dit moment mee bezig ben. Een reden te meer om mijn weblog maar eens te activeren ( voor de 4e keer??) . Ga binnenkort toch eens wat schrijven over bijvoorbeeld de selectieprocedure die moet leiden tot de aanschaf van een onderwijsregistratiepakket op het ROC. Of de manier waarop we een portal gaan inrichten (wat valt er nog een hoop te leren in sharepoint) Of het project waarvoor we Europese subsidie hebben gekregen, of de belevenissen van personen in de familie die campagne voeren voor Obama of actief zijn met politiek en ict of een start maken in het onderwijs....

Maar eerst me even voorbreiden op ons bezoekje aan Bucharest ter ondersteuning van ons rood zwart en groene cluppie...

in discussie met het ministerie

2008-05-20T13:28:00.002+02:00

Gisteren 19 mei in Utrecht deelgenomen aan de mogelijkheid in gesprek te gaan met het Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen. Doel was om docenten te horen over de invoering van het CGO. Even was ik bang dat het een bijeenkomst zou worden, van klagen, uitstellen, 'vroeger was alles beter' en 'het wordt ons door de strot geduwd'. Gelukkig was niets minder waar. Er zat een positief kritisch publiek. Voor hen was het uitstellen (of afschaffen) van CGO geen issue. Juist op basis van resultaten: betere voorbereiding op het beroep, minder uitval, tevreden studenten en docenten pleit men tegen de negatieve media-aandacht en de roep om alle onderwijsvernieuwing te stoppen.
Maar het valt niet mee om de negatieve media aandacht (dat scoort zo lekker makkelijk) om te buigen in begrip en ondersteuning voor datgene wat docenten allemaal wel goed doen met CGO.
Is er dan geen kritiek?? Ja zeker wel!. De jarenlange bezuinigingen op onderwijs (ook in het BVE-veld) maakt dat CGO invoeren niet makkelijk is.
Je wil noodzakelijk individuele begeleiding geven , maar wordt afgerekend op de 850 uren norm.
Docenten willen geschoold worden op hun nieuwe rollen als coach, onderwijsontwerper, beoordelaar, maar daar si geen tijd en geld voor. De gebouwen lenen zich niet voor CGO: te weinig praktijkruimtes en ruimtes voor coachinggesprekken. De praktijk (BPV) werkt niet altijd adequaat mee. Het management geeft te weinig ruimte voor ontwikkeling, is te star of hanteert het principe 'pratice what you preach' niet.
Toch blijft men positief. CGO is (met experimenteren, waarbij niet alles vlekkeloos hoeft te zijn) de oplossing voor het MBO. Maar er blijft nog veel werk aan de winkel.
Tot slot werd geconstateerd dat de kwalificatiedossiers nu wel redelijk op orde zijn. Er is geen behoefte aan aanpassing en het liefst ziet men ook geen landelijke examens voor taal en rekenen/wiskunde, juist vanwege de inbedding in de beroepscontext van deze vakken....

Het blijft spannend tot 4 juni........ ( kamerdebat)

Desigin4all (the day after)

2008-04-16T15:12:00.006+02:00

Dé conferentie in Maastricht over ICT en onderwijs.
Voor de OKE-groep[1] en voor onze collegae in het ROC mag ik vermelden wat nu zo aantrekkelijk was op de conferentie in het MECC in Maastricht .
Aangezien ik zelf twee workshops verzorgde is de deelname aan andere workshops altijd wat minder. Wat er echter uitsprong was de presentatie van het NOVA college, met de inrichting van een eigen portal. Een portal is een op de doelgroep afgestemde internetsite die de toegang vormt van alle digitale diensten die je nodig hebt. Twee docenten (en ict-gekken) van het NOVA College in Haarlem hebben die applicatie grotendeels zelf gebouwd met behulp van Sharepoint (microsoft). Opmerkelijk hoe ze dat vanuit de gebruikers hebben ingericht. Het is als het ware van onderaf opgebouwd en bevat toch al de nodige met elkaar communicerende functionaliteiten die je als medewerker (of als leerling) nodig hebt.
Twee voorbeeldjes.

Op je eigen pagina kin je doorklikken naar een declaratieformulier. Als je dat invult –deels is dat al met je eigen gegevens ingevuld- wordt het ‘automatisch’ opgestuurd naar de betreffende budgethouder. Keurt die de aanvraag goed, dan kan dat met één klik worden doorgezonden naar de administratie die e.e.a. kan opslaan, uitbetalen en verwerken.

Agenda’s. de jaaragenda en je persoonlijke agenda (en die van anderen) kun je over elkaar schuiven zodat je altijd gelijk weet wanneer je wat kunt verwachten.

Maar er was nog veel meer. Voor mij en anderen die bezig zijn met onderwijsregistratie-pakketten en portals in ieder geval een reden om volgende week op bezoek te gaan in Haarlem om ons nog eens nader te laten informeren.

Een ander highlight was de workshop die ik samen met Bram Esselink heb mogen verzorgen. Daar deden we aan mindmapping. Een interactieve workshop waarbij we aan de hand van een ‘extern’ project – een aanvraag van een organisatie om te helpen met het opzetten van een evenement- in kaart brachten wat de kansen en obstakels waren van zo’n leer/werktraject voor studenten, docenten/teams en management. Dat leidde tot de volgende ingevulde mindmap.

Helaas ging op de tweede dag bij de laatste workshop het licht letterlijk uit. Waardoor we vroeg huiswaarts keerden.

Hans Steeman

[1] Beleidsmedewerkers, examendeskundigen en kwaliteitszorgmedewerkers van de sectoren economie en zorg en welzijn van het ROC Nijmegen.

Op weg naar de conferentie

2008-03-17T10:17:00.003+01:00

Al een tijdje niets meer gepubliceerd. Dat kan natuurlijk niet. Druk, druk, druk, mag geen excuus zijn. De conferentie in Maastricht 'desing4all' is in ieder geval een mooie aangelegenheid om teen en tander weer op te pakken. Confereren zit trouwens wel in de lucht op dit moment. "thuis' in Nijmegen ben ik op dit moment druk doende de studiedag voor zorg en welzijn en economie in ons ROC vorm te geven. Een programma voor zo'n 270 medewerkers met good practices een aantal masterclasses ( Willem Karssenberg http://www.trendmatcher.nl/, Marcel de Leeuwe http://www.leerbeleving.nl/wie-ben-ik/ en het Debat instituut) en een schitterende afsluiting met Abkader Chrifi. Dat vergt natuurlijk wel wat organisatie. Tussendoor dan ook nog de workshops voor de conferentie voorbereiden (Sharepoint bij ROC Nijmegen nummer 141 en 259 Roc in the community - met toepassing van mindjet manager-) en betrokken worden bij de in te richten portal en de keuze voor een nieuw onderwijsregistratiesysteem. Dan is het toch wel druk. Sporten bepekt zich even tot het volgen van NEC (vooralsnog een leuke bezigheid) en het rennen met Lenie (zit nu op 40 minuten, dus Marikenloop zal wel lukken)
Ga me dus nu wat meer voorbereiden op de conferentie en hoop daar ook verslag van te doen.....

tot gauw dus.

De school als bedrijf

2008-01-24T15:54:00.000+01:00

Laatst samen met collega´s een workshop competentiegericht beoordelen gegeven aan het team Bedrijfsadministratie. Concreet opgebouwd rond het werkproces 'klanten ontvangen'. Eerst wat theorie, dan aan de slag met het maken van een beoordelingslijst op basis van de combinatie met competenties en prestatie -indicatoren ( Wat een woorden: het is gewoon gedrag wat je wil zien!! toch). Vervolgens dat toepassen in concrete situaties: een film van een klantenontvangst, een rollenspel over de ontvangst van een klant en een criterium gericht interview met een stagair over dezelfde werkzaamheid. Na afloop ging de discussie via het beoordelen van de leerling over 'de omgang' met een leerling.
Mijn opmerking over het benaderen van een leerling als 'werknemer' in een bedrijf (we zijn een beroepsopleiding) viel niet bij iedereen in goede aarde. 'We blijven toch een school', was een opmerking met veel bijval. Mij werd zelfs het voorbeeld onder de neus gewreven hoe we ons 'als leerlingen gedroegen' tijdens een cursus WP4.2 die een collega van ons verzorgde.

Ik pareerde deze opmerking met de vraag: hoe hij nu WP of Word- vaardig is geworden. 'Tja door te doen natuurlijk.' Restte natuurlijk een inkoppertje. Was de les in WP destijds wel adequaat en indien niet: verklaarde dat ons puberaal gedrag misschien voor een deel??

Ach natuurlijk zijn we niet altijd een bedrijf en is 'leerling-gedrag' niet alleen te verklaren uit niet passend aanbod onderwijs, maar een beetje reflectie op ons gedrag vroeger en nu, kan geen kwaad.

GESLAAGD OF NIET??

2008-01-08T11:19:00.002+01:00

Voor een publicatie je eigen innovatiesucces verwoorden is toch een beetje als examen doen. Het wordt ook nog in een boekje weergegeven, dus een filmpje, een interactieve pagina, of andere publiciteitvormen voor 'digital natives' zijn niet mogelijk. Dus we gaan voor een hele andere optie kiezen. Hoewel ik zelf - in mijn vroegere onderwijspraktijk en ook nu in mijn begeleidingwerk - niet zo van de koninklijke weg en de structurele aanpak ben heb ik daar toch maar eens voor gekozen.

Wat doe je in zo'n geval. Je maakt eerst een kwalificatiedossier van de 'innovator', althans het deel C wat ik dan ook maar zelf heb vastgesteld. De volgende stap is natuurlijk beoordelingscriteria vaststellen op het niveau van competenties en werkprocessen om daar mee te kunnen beoordelen of de kandidaat voldoet aan de eisen uit het dossier.
En nu zal ik natuurlijk via mijn portfolio moeten bewijzen dat ik voldoe. Dat bewijs verwoord ik hieronder, maar beter is natuurlijk te verwijzen naar eerdere artikelen in mijn weblog (http://opwegnaarcgo.blogspot.com/) , de brochure EK onder de 21 en andere bewijzen die ik in de loop van mijn functioneren heb verzameld.

Werkproces 1.1

Als het gaat om analyseren, kijk ik graag terug naar de periode waarin ik deel uit maakte van de MR. Het was de begintijd van (de vorming van) het ROC en zeker voor vernieuwende ideeën geen makkelijke periode. De organisatie moest gebouwd en beheerst worden. Een proactieve, kritische MR paste helaas niet in dat plaatje. Dat er toch veel bereikt is ligt met name aan de samenwerking binnen de MR en met de contacten in de organisatie zelf. Was het creëren en innoveren in de organisatie nauwelijks aan de orde. In het onderwijs des te meer. Op de sector 'Handel' werkten we driftig aan het vorm geven van projectonderwijs. Met name bij internationale handel heb ik een steentje bijgedragen. We schrijven dan 1996. Voortbouwend op inzichten die destijds al aan de Sociale Academie werden opgedaan, maakten we projectonderwijs, waarbij theorie ten dienste van de praktijk stond, waarbij we proces en product evalueerden (en daar cijfers voor gaven) . Waarbij leerlingen in groepjes aan van de praktijk afgeleide taken werkten. Waarbij directeuren werden ingeschakeld bij in en verkoopgesprekken. Waarbij uitgebreide verantwoordinggesprekken met de externe legitimeerder nodig waren om dit 'onderwijs' verkocht te krijgen. Projectonderwijs dat resulteerde in een van de eerste onderwijsgames rondom betalingskenmerken en waarmee we de eerste ROC Innovatieprijs mee wonnen. Moet ik hier gedrevenheid en ambitie nog verder aantonen? We maakten al CGO-onderwijs in het ET-tijdperk. Ging het dan nooit mis?? Jawel hoor. Ik wilde zoals gewoonlijk al weer veel te hard. Lesroosters los laten, werken met schoorsteen-uren, groepen sneller en langzamer laten gaan, Engelstalig onderwijs, etc. etc. Gelukkig dat sommigen dan ook eens op de rem trappen en wijzen op de (on)mogelijkheden. Zo is het ook met mijn huidige werk. Op basis van een goede analyse komen als het ware vanzelf kansen en ideeën boven drijven. Ik heb wel getracht dit proces als zodanig te analyseren, maar dat is geen doen. Laat het maar gebeuren. Teveel navelstaarderij door je zelf of anderen kapselt gedrevenheid en ambitie te veel in. Dan maar soms even met het koppie tegen de muur.

Werkproces 1.2
Activiteiten initiëren zit me in het bloed. Zeker op het gebied van onderwijs. Als beginnend docent economie introduceerde ik het werken in groepjes.(CarmelCollege Deventer VWO 1985) Bij de MEAO stond ik aan de wieg van het zelfstandig werken (2e generatie ET, 1990) en bij de opleiding Internationale Handel was ik schrijver en uitvoerder van projectonderwijs (1996-2000) . Nu in mijn rol als beleidsmedewerker doe ik natuurlijk niet anders. Workshops, diner competent, studiedagen, onderzoeken, acties voor het EK onder 21, experimenten met dpf, de lijst is lang. Beslissen bij dit onderdeel heeft vooral betrekking op het daadwerkelijk initiëren en met anderen een besluit nemen om activiteiten aan te pakken.
Sterke punten bij het begeleiden zijn het enthousiasmeren en het op gang houden van vernieuwingsprocessen. Problemen liggen natuurlijk op het vlak van het werk uit handen geven (wie is de eigenaar??) en bij verschillen van inzicht. De begeleiding van een team richting CGO is daarvan een voorbeeld. Ik had te weinig oog voor de (onder de oppervlakte liggende) bezwaren en angsten van de projectgroep richting daadwerkelijke verandering. Het loslaten van verouderde onderwijsopvattingen en het gebruikt maken van nieuwe digitale technieken bleek een te grote hobbel voor het team en ik had daar te weinig oog voor. Dat is een leermoment.

Daarmee behandel ik meteen de competenties met druk en tegenslag omgaan. Het druk hebben en onder druk presteren meet ik dan aan de CGO conferentie over Schonenvaart die ik in 2006 organiseerde. Schonenvaart is een digitale leeromgeving voor economische en handelsopleidingen die optimaal toepasbaar is op de invulling van CGO (als je dat wil!). Deze conferentie waar 500 personen enthousiast op af kwamen beschouw ik als een bewijs van mijn organisatorisch kunnen. Omgaan met tegenslag is en blijft moeilijk, zeker als je (te) graag wilt. Analyseren ( van tegenargumenten) en afstand nemen is, heb ik geleerd een goede remedie.

Een innovator die op eigen houtje opereert is iemand die enkel zich zelf bevredigd. Die handelt niet commercieel en weet niet wat samenwerken en overleggen is. Bij het EK<>
Hans Steeman

Marketing voor onderwijs???

2007-12-06T10:12:00.000+01:00

Op 29 en 30 november vond in Egmond aan Zee de tweedaagse plaats van de BTG Handel. Een bijeenkomst waarin o.a. teammanagers en docenten ideeën en good practices uitwisselen op het gebied van het handelsonderwijs. Dit jaar stond de bijeenkomst in het teken van : ‘je moet het wel verkopen’. Marketing dus. Nu is dat een thema dat we in onderwijsland en zeker bij CGO is wat vaker moeten hanteren. Het lijkt namelijk wel of rondom onderwijs een steeds conservatievere wind gaat waaien. Zonder fundament of argument wordt CGO (en ook de ontwikkelingen in het mbo) op een hoop gegooid met het nieuwe leren of erger, er wordt een karikatuur gemaakt van het onderwijs waarin wordt gesteld dat het alleen maar zou gaan om vraaggestuurd en ongestructureerd werken.
De werkelijkheid is anders. Dat weten de docenten en ontwikkelaars in het onderwijs ook. Alleen dat verkoopt zo slecht!. Laten we ons eens wat meer concentreren op de 4 P’s.
Allereerst ons product: de talloze vormen van good practices, waarin leerlingen heel praktijkgericht leren, waar daadwerkelijk minder uitval is en waar de bedrijven tevreden zijn over de inzet van onze leerlingen in de stage. Maar kijk ook naar de bedrijven en projecten die de leerlingen runnen. Wat worden zij en wij daar enthousiast van. Leerlingen van Zorg runnen na een stage een afdeling van het ziekenhuis. Leerlingen van de grafische werkplaats maken de mooiste folders en horeca runt een restaurant dat al tot de kerst volgeboekt zit (hebben ze daar een ster of zo!)
Met dat product zit het dus aardig goed ( al kan dat altijd nog beter!), maar dat komt toch weinig onder de aandacht. Niet bij de kamercommissie en helaas al helemaal niet bij bijvoorbeeld een krant als het NRC (Next) waar kennelijk alleen aandacht is voor het onderwijs van voor 1960……….

Een volgende keer de volgende P

Centrale examens in het MBO

2007-11-14T16:37:00.000+01:00

De vorige week maakte De Volkskrant melding van de wens van PvdA, SP en CDA om centrale examens voor met name Nederlands en MVT (Engels) in het MBO in te voeren. Dit ongetwijfeld omdat gemerkt is dat het niveau van de mbo-leerling op dit vlak (te) laag is. Ook het 'gedoe' rond het KCE en de op grond van ontoereikende examens afgekeurde opleidingen zijn hier debet aan.

Nu ben ik groot voorstander van meer kwaliteit en zal ik zeker beamen dat het niveau ( zowel Nederlands, als MVT, als ook rekenvaardigheid) te wensen over laat, maar het is de vraag om met de roep om centrale examens het onderwijs verbeterd wordt. OK, een gewaardeerd certificaat geeft een leerling in zijn beroep- en schoolloopbaan perspectief, maar het is geen garantie voor goed onderwijs. Het is de vraag of dit soort centrale examens zijn te combineren, met de eisen uit het kwalificatiedossier en de afstemming op de taal en gebruiken in het beroep, zeg maar de beroepscontext. Zeker nu de combinatie met het CEF en het CGO onderwijs nog nauwelijks is uit geëxperimenteerd. Ook aan verschil in leerstijlen, flexibilisering en onderwijs op maat doet deze 'oplossing' geen recht. Ik zie meer heil in schoolexamens op niveau (CEF- standaard) , waar taal en rekenvaardigheid, maar ook algemene competenties ( initiatief nemen, reflecteren en samenwerken) en beroepscompetenties ( van op tijd komen tot leiding geven) integraal aan de orde komen in simulaties en/of echte praktijksituaties. Als deze standaard op dit niveau wordt gehaald, zal dat het noodzakelijke onderwijs in taal, rekenen en algemene en specifieke beroepscompetenties een broodnodige impuls geven.

Streaming Video

2007-09-05T10:38:00.000+02:00

Competentiegericht onderwijs eist veel vaker dat we leerlingen beoordelen in complexe beroepssituaties. Dat is vaak in de praktijk. Maar soms ook niet in de praktijk mogelijk. Laat staan dat het in de praktijk ook geoefend kan worden. Dus verzinnen we simulaties waarin we leerlingen beoordelen op competenties en werkprocessen. Een semi-realistische situatie, die vaak goed werkt, maar wel een nadeel heeft. Je moet erbij geweest zijn om te kunnen beoordelen. En dat kost tijd, veel tijd.
Misschien dat ‘streaming video’ hiervoor een oplossing kan bieden. Leuke bijkomstigheid: leerlingen vinden het maken van videofilms waarin ze zelf acteren leuk, kijk maar naar You Tube.

Wat is streaming video?
Een ( gesubsidieerd) project, waarbij digitale camera’s en een server met portal ( zeg maar een beheerde website waarop de filmpjes kunnen worden vertoond aan anderen) beschikbaar worden gesteld om via film competenties, gedrag en leerresultaten op te nemen. Ook goed te gebruiken om bijvoorbeeld leervragen, intenties of presentaties op te nemen en via een (link) digitaal portfolio beschikbaar te stellen.

Wie kan daar gebruik van maken?
Elke docent van de sector economie kan een verzoekje bij mij indienen om deze camera’s voor onderwijsdoelen te gebruiken. Via mij krijg je dan verdere instructies en ken je ermee aan de slag. Doelstelling is om dit jaar minstens 25 filmpjes op te nemen en beschikbaar te stellen.

PS. zo maken we ons onderwijs ook inzichtelijk voor anderen. Dus regisseurs en producers grijp je kans……

We zijn weer begonnen

2007-08-27T15:16:00.000+02:00

Na een heerlijke vakantie- 3 dagen Duitsland, verzorger tijdens de 4 daagse en 3 1/2 week Frankrijk- ben ik weer aan de slag gegaan. Het wordt weer een veelbewogen jaar. Een fysieke verhuizing en talrijke 'inhoudelijke' verhuizingen. Ik hoop dat die onderwijsinhoudelijke wijzigingen nu eens niet verziekt worden door rigide regelgeving en/of beperkte financiële ruimte. Dat er echt geëxperimenteerd kan worden met nieuw en fris onderwijs in een leuk, modern gebouw. Dus vanaf nu weer lekker aan de slag. En regelmatig nieuwe geposte blogs.
Ik heb trouwens ook via surfdiensten een my stite ( als experiment) aangemaakt. https://www.surfgroepen.nl/default.aspx

Hans

Ps als bijlage nog een filmpje van de haringparty ( EK<21)

vakantie

2007-06-25T13:51:00.000+02:00

Nog een weekje en dan start de vakantie weer. Effe opladen in Duitsland, de vierdaagse ( Lenie loopt mee, ik verzorg) Frankrijk en dan weer vol aan de bak... ook met het weblog. Dus nog even wachten op wat berichtjes maar in augustus ben ik er weer

EK < 21

2007-05-16T09:46:00.000+02:00

Wat kan onderwijs toch ook leuk zijn. Binnenkort is Nijmegen een van de speelsteden voor de EK onder de 21. Nu hoef je geen voetbalgek te zijn om dit een leuk evenement te vinden. Ook voor onderwijsfreaks is dit een uitdaging. In ieder geval zien tal van medewerkers en leerlingen van het ROC-Nijmegen om rond het EK en alle zogenaamde site-events, die onder andere door de Gemeente Nijmegen georganiseerd worden kansen om ‘iets’ met het onderwijs te doen. Zo deed een groep leerlingen van marketing en communicatie een marktonderzoek naar Serviërs en organisaties van Serviërs in Nederland en Duitsland ( Nijmegen is thuishaven van de Servische ploeg), ontwiepen studenten van de grafische werkplaats een logo en banieren die onze stad sieren. Maar er gaat nog veel meer gebeuren: Promoteams en ticketverkoop, optreden van artiesten, bijdragen aan bewegingsfestivals, etc etc. Allemaal activiteiten waar leren, werken en doen met elkaar in verband gebracht worden. En allemaal activiteiten die zo veel gemeen hebben met competentiegericht onderwijs. Je ziet docenten en leerlingen enthousiast worden en net wat weer geven om de projectjes tot een goed einde te brengen. Dat is pas experimenteren. Geweldig. En dat is tevens een veel beter antwoord op mijn vorige stukje, waarin zo ‘kritsch’ gedaan werd over cgo.

Tegenstander van CGO??

2007-04-16T10:55:00.000+02:00

Donderdag 12 april een studiedag op de sector. Eindigend in een lagerhuisdebat over CGO. En wonder boven wonder- maar zo gaan in de voorbereiding soms dingen- , moest ik tegen pleiten.

Het verhaal druk ik hieronder af. Ik scoorde er goed mee. Het applaus maakte dat ik me ongemakkelijk voelde. Is de 'waarheid' zo simpel?? Eerst maar eens vragen om reacties aan jullie. Een volgende keer reageer ik zelf en dan met mijn echte mening!

Helaas is competentiegricht onderwijs (nog) niet geschikt voor onze MBO leerlingen.

Competentiegericht onderwijs.gaat ervan uit dat we leerlingen opleiden tot een beroep. En zelfs zo dat we de beroepscontext onderdeel laten zijn van onderwijsprogramma. Daarin vragen we leerlingen opdrachten uit te voeren, problemen op te lossen en via POP gesprekken leervragen te laten formuleren, waarmee ze vervolgens weer aan het werk moeten.

Onze leerlingen 17 jaar oud, net van het VMBO, zijn daar nog niet toe in staat. Ze weten niet of nauwelijks wat ze willen en als je ze vrij laat doen ze niets. Ze rommelen maar wat aan, met hun taakkaarten, ze weten niet waarom of waarvoor dat nodig is.

Deze leerlingen hebben juist structuur nodig. Er moeten eisen aan ze gesteld worden en dat kan het beste door ze eerst simpele ( kennis) theorie voor te zetten en dat te toetsen. En dat kan nu eenmaal het beste in een traditionele klassenstructuur met vast rooster en weinig poespas.

Daar moet de nadruk op liggen in het eerste jaar van de opleiding. Pas als ze die hobbel hebben genomen kunnen ze opgedane kennis in de praktijk gaan toepassen. In leerjaar twee of drie. Zo kunnen we de kwaliteit van onze opleidingen meten en waarborgen.
Laat competentiegericht onderwijs maar voor het HBO gelden, die leerlingen kunnen het misschien wel aan. Onze leerlingen in ieder geval niet!

Meester!

2007-03-28T14:41:00.000+02:00

Ok vorige week geen nieuws. Ik zat in Groningen bij de BVE conferentie. Veel oude communicatievormen dus. Barpraat enzo. Wel een aantal goede workshops, waarbij met name het thema "hoe organiseer je CGO' met alle logistieke dillemma's, KCE struikelblokken en 850 uren hobbels. Maar daar wil ik het niet over hebben, nu!

Net het boek uit van Frank McCourt 'Meester'. Waarin hij op zijn wijze beschrijft hoe hij zich als docent ontwikkelt en staande houdt. Met leuke stukjes relatieverende tekst.

citaat:

In de lerarenkantine kwam een jonge invalster naast me zitten. Ze zou in september met haar officiele loopbaan in het onderwijs beginnen, en vroeg of ik nog een gode raad voor haar had.
Probeer er achter te komen wat je leuk vindt en ga dat doen. Daar komt het uiteindelijk op neer. Ik geef toe dat ik lesgeven niet altijd leuk heb gevonden. Dat het me soms boven de pet ging. In het lokaal sta je er alleen voor, een man, een vrouw met elke dag vijf klassen. vijf klassen vol tieners. Een energie-eenheid tergeover hondertvijfenzetig tijdbommen en je zult manieren moeten vinden om het er levend van af te brengen..........
Maar als je volhoudt leer je de trucks en het klappen van de zweep. Het valt niet mee maar je moet leren je op je gemak te voelen in de klas......

Met andere woorden, heb oog voor leerlingen en blijf jezelf

inspirerende innovators

2007-03-14T15:41:00.000+01:00

Vanmorgen de 4de bijeenkomst van de innovatieregiseurs in ons ROC. Wat is dat zou je zeggen. Nou gewoon een bijeenkomst met personen uit alle lagen van ons ROC die betrokken zijn bij nieuwe projecten, ideen, initiatieven en activiteiten. Endie willen leren hoe deze zaken beter in gang te zetten en niet gefrusteerd weg te lopen bij elke mislukte verandering. En dat graag practies met veel voorbeelden te delen. En soms krijg je veel energie van zulke bijeenkomsten. Zeker als je ziet wat er allemaal gebeurd. Maatjes voor inburgering bij Zorg en welzijn, Jongens van techniek die via activiteitenbegeleiding nuttige apparaten voor zorgbeheovende uitdenken, VMBO-scholen die ons vragen behulpzaam te zijn bij het ontwikkelen van kwalificatieprofielen, etc, etc. Het bruist binnen ons ROC denk je dan. Nu nog koesteren, uitdragen en uitventen. Ja 10 jaar bestaansrecht, dat wordt wel duidelijk!

3 x is scheepsrecht

2007-03-07T10:53:00.000+01:00

Mijn derde Blog. Iedere keer wordt ik weer geconfronteerd met de belangrijkheid om op alle manieren te communiceren over onderwijsontwikkelingen. Leuke initiatieven, tegenvallende resultaten, anderluidende meningen, nieuwe vormen van ict-gebruik, pittige discussies, tevreden leerlingen, overdereven regelzucht, goede workshops, ellenlange ingewikklede stukken, etc etc. Ik wil daar iedere keer mijn steentje aan bijdragen, maar het schiet er vaak bij in. Druk op het werk, thuis nog een klus te doen, ook aandacht voor sport, een keer lekker koken, eten, en 'wat drinken. Een vakantie..... wat hebben we het toch druk.
Maar toch een nieuwe poging en het vaste voornemen elke week een bericht te plaatsten. Wie houdt me daar aan??, met andere woorden reacties welkom!

Hans Steeman

workshop docentrollen

2006-10-30T12:56:00.000+01:00

In het kader van de leerschool van het ROC Nijmegen samen met Margriet Everaert een workshop geleid over de ( nieuwe) docentrollen bij cgo. Na de inventarisatie van de rollen een tijdsverdeling gemaakt - hoeveel tijd is elke ( gemiddelde) docent nu kwijt aan al die taken en rollen. Dat gaf wel wat aanleiding voor discussie. Een conclusie is wel duidelijk: je komt tijd te kort!Maar daarnaast was ook heel duidelijk te zien hoe de taak verschuift van vak/expert naar begeleider in tal van situaties. Daarna gekeken hoe de competenties ( van de nieuwe wet bio) passen op die rollen en taken. Dat is nog niet zo eenvoudig. Eigenlijk passen alle competenties op alle rollen. Daar kun je dus niet zoveel mee. Wil je met deze competenties tot een goed persooonlijk ontwikkelplan komen, zul je een en ander moeten specificeren en uitwerken. Een mooie opdracht voor de volgende workshop.

Verwijzing naar mijn oude weblog

2006-10-29T13:01:00.000+01:00

Was het zo'n bagger, dan het oude weblog... Nou nee, maar meer weinig tijd en dan hou je niet alles up date. Vervalt je account en moet je weer aan de slag met een nieuw template. Daar han ik geen zin meer in. Maar voor iemand die de oude artikelen nog wil lezen, hier is het adres:http://onderwijshans.web-log.nl/

opnieuw bloggen

2006-10-28T14:03:00.000+02:00

Ok, een nieuwe poging. Mijn oude blog: op weg naar competentiegericht onderwijs werkt niet meer of ik krijg hem ( of is het haar) niet meer aan de gang. Dus maar iets nieuws aangemaakt. Dit naar aanleiding van een bijeenkomst op de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen ( HAN) over leren van de student en dan met name toegespast op ict. Door de inleiding van Margreet van den Berg weer aan het bloggen gegaan. Veel nieuwe ideeen opgedaan. Binnenkort gaan we ook op ons MBO ( ROC Nijmegen) maar eens een impuls geven aan het gebruik van ict in het onderwijs en dan niet alleen onderstenend maar juist ook als leermiddel.Wie heeft ervaring hiermee in het mbo? En zijn mbo-studenten net zulke homo zappiens als 'de gemiddelde' jeugd ? We zullen het zien............